K přečtení

Rejon rudy miejscowości Horní Město znajduje się w południowej części pasma vrbenskiego. Wpływ na to mają fałdy waryscyjskie i metamorfizm regionalny, dlatego jego struktura jest bardzo złożona. W okolicach miejscowości Horní Město pasmo vrbenskie dzieli się na część wschodnią i zachodnią sklepieniem gnejsowym Bedřichova. Część wschodnia rozciąga się od miejscowości Nová Ves przez Horní Město i Rudę dalej na południowy zachód. W miejscowości Horní Město ma szerokość około 3 km i jest zbudowana sekwencyjnie od podłoża do nadłoży skalnych ze zlepieńcami podstawnymi, fyllitami grafitowymi i wkładkami kwarcytowymi, epizonalnie zmetamorfizowanym zbiorowiskiem wylewnym łupków serycytowo-chlorytowych oraz wylewów lub intruzji erupcji kwasowych — keratofir. Warstwy anielskie wnikają dalej w nadkład. Zawartość rudy metali kolorowych magazynowana jest w złożu keratofirowym, które rozciąga się pod miejscowością Horní Město, oraz w leżących nad nim łupkach serycznych. Głęboko i w kierunku południowo-zachodnim ciało to rozpada się na słabsze pozycje, na przemian z częściami tufów keratofirowych. Łupki serycytowe i serycytowo-chlorytowe tworzą pasma, które krzyżują się kierunkowo i zagłębiają się w siebie, a następnie zapadają w stronę południowo-wschodnią pod kątem 30-70°. Cała formacja środkowo dewońskiej grupy warstw miejscowości Horní Město objęta jest serycytacją w rejonie złoża. Pasma łupków serycytowych powstały prawdopodobnie w wyniku metamorfizmu stanowisk tufitycznych. Łupki serycytowe w kontakcie z keratofirami mogą powstawać w wyniku metamorfizmu kontaktowego.

Z reguły fragmenty w pobliżu styku łupków serycytowych z keratofirami są zmineralizowane. Na styku tych typów skał powstają kierunkowe pasma dyslokacji. Wypełnienie jest różne (kwarc żyłkowy, skaleń i węglany, glina tektoniczna lub mylonit). Podczas kartowania tektonicznego wyrobisk górniczych wykryto kilka poprzecznych i poprzecznie ukośnych przemieszczeń w kierunku wschodnio-południowo-wschodnim – zachodnio-północno-zachodnim o dużym nachyleniu w kierunku północno-północno-wschodnim. Dyslokacje wypełnione są gliną tektoniczną i mylonitem. Miejscami widoczny jest ruch skały, a pęknięcie złoża nastąpiło dopiero w przypadku uskoku sztolni Josef w pobliżu rowu 2109 a. Na złożu występują stosunkowo częste, choć nieznaczne, pęknięcia.

Miejsca przecięcia kilku systemów uskoków są szczególnie istotne dla górnictwa. W nich nastąpiło większe osiadanie nadkładu i podczas prac wydobywczych konieczne było pozostawienie utraconych filarów.

W latach 1954 – 1964 w tym miejscu odbywały się systematyczne badania geologiczne. W wyniku wierceń głębinowych odkryto złoża rudy na długości 1400 m, do głębokości 300 m pod powierzchnią, złoże zostało otwarte w wyniku kolejnych operacji górniczych na szybie Jaromír w 1956 roku, południowo-zachodnia część została wydobywana przez sztolnię Josef w 1957 roku i Nowy szyb do poziomu III piętra w 1960 roku. Złoże podzielono na 4 poziomy z częściami poziomymi, tj. I, II, III piętro piętro oraz poziom sztolni Josef. Rudné doly, n.p., Jeseník przejęły złoże od spółki Geologický průzkum, n. p., Brno protokołem przekazania z dnia 1 kwietnia 1965 roku. Na powierzchni wybudowano szereg budynków niezbędnych do realizacji planów górniczych. W kopalni trwały prace przygotowawcze.

Badanie geologiczne zostało szczegółowo ocenione w obliczeniach zasobów sporządzonych na dzień 01.08.1963 r. i w ramach tych obliczeń oszacowano następujące zasoby:

Bilans: 1 855 0001 t rud w kategoriach B+Ci+Cj
Poza bilansem: 2 736 0001 t rud w kategoriach Cj+Ca

Zawartości metalu rud wahają się od dziesiętnych procent Zn i Pb do wyjątkowej zawartości około 12% Zn i 5% Pb. Zawartość Ag waha się znacznie od 1 – 80 g/t Ag.

Średnia szerokość strefy złóż wynosi 95 m. W strefie znajduje się 6-9 stanowisk rudy, rozciągniętych wokół poziomu niczym cygaro. Złoża tworzą ciągłe pozycje rudy, ale nie są w całości zrównoważone. Złoża zwykle utrzymują się na większym dystansie, ale siarczki ołowiu i cynku stopniowo zanikają, aż do całkowitej dominacji pirytu.

Poszczególne lokalizacje rud można podzielić na dwa typy:

1. typ: Osady zalegają w obrębie kompleksu łupków serycytowych i na styku mniejszych pasm keratofiru. Są one zazwyczaj ostro odgraniczone w stosunku do podłoża i nadkładu. Ruda składa się z drobnych pasm sfalerytu, galeny i pirytu, osadzonych zgodnie z powierzchnią łupków serycytowych.
2. typ: Osady odkładają się w keratofirach, zawartość rudy ma charakter żyły składającej się z gęstej sieci drobnych żyłek. Miejscami ruda skupia się w nieregularnych skupiskach lub gniazdach.

Grubość złoża waha się w dużych granicach. Złoża pierwszego typu mają miąższość 1-6 m, złoża drugiego typu lokalnie osiągają miąższości do 15 m, średnio 4 m. Miąższość obu typów zmienia się przy stopniowych przejściach. Nachylenie złóż typu 1 wynosi od 40 do 60° (dół Jaromír). Złoża drugiego typu są umieszczone stromo pod kątem 70 – 85°. Nieregularne ciała w kształcie cygara mają czasami nawet fałdowane kontury.

Głównymi minerałami kruszcowymi były piryt, sfaleryt i galena. Chalkopiryt i arsenopiryt to drobne minerały siarczkowe, akcesoria obejmują tetraedryt, proustyt, czysty Ag, molibdenit, pirotyt, rutyl, ilmenit, leukoksen, magnetyt i hematyt. Spośród minerałów ze skały płonnej przeważają kwarc, muskowit, albit, kalcyt, a fluoryt jest rzadki. Krystalizacja składników rud i składników skały płonnej prawdopodobnie następowała w dłuższym okresie. Najwyraźniej część roztworów rudy miała charakter cieczy koloidalnych lub środowisko odpowiadało mieszaniu się hydrotermów z wodą morską.

Źródło: http:// www.zdarbuh.cz/reviry/rd-jesenik/geologicko-pruzkumne-prace-na-lozisku-horni-mesto/