Krótka historia wydobywania rud Pb-Zn w miejscowości Horní Město po 1945 roku

Po zakończeniu II wojny światowej nastąpiły zmiany w rozwoju przemysłu wydobywczego. Zmiana nastąpiła w wyniku koncentracji wpływów sowieckich na Czechosłowację. Kolejnym czynnikiem było uspołecznienie przedsiębiorstw przemysłu górniczego. Ekstensywne wykorzystanie surowców mineralnych oraz rosnące zapotrzebowanie przemysłu na surowce i energię doprowadziły do wykorzystania kiepskich i często niskiej jakości zasobów krajowych, do których napływały dotacje państwowe. Aby zapewnić bezpieczeństwo surowcowe, środki przeznaczono na poszukiwanie złóż surowców mineralnych na naszym terenie.

Akcję poszukiwawczą przeprowadzono w okolicach Rudy, Tvrdkova, miejscowości Horní Město, Rýmařova oraz od Dolnych Moravic do Małej Morawki. Skupiono się na rudach polimetalicznych zawierających ołów, cynk i srebro. W pobliżu miejscowości Horní Město za pomocą otworów wiertniczych odkryto złoża rud o długości 1400 m, sięgające do głębokości 300 m. Odwierty te wykonano w 1954 r. w złożu głównym w miejscowości Horní Město, później bezpośrednio w zabudowie i ogrodach tej miejscowości. Na podstawie badań przeprowadzonych przez Czesko-Morawskie Badanie Rud, określono dokładną lokalizację złoża rudy, a także między innymi lokalizację starszych wyrobisk górniczych znajdujących się bezpośrednio w katastrze miejscowości Horní Město, jak np. Św. Magdalena Kluft, dół Ignác. Stopniowo całe złoże katastru miejscowości Horní Město zostało pokryte 115 odwiertami powierzchniowymi, z których jeden z nich osiągnął głębokości aż do 1200 metrów. Odwiert ten znajdował się w pobliżu drogi w kierunku Skály – Rešov.

W północno-wschodniej części miejscowości Horní Město, wgłębiono szyb Jaromír, który osiągnął głębokość 175 m i wydrążono z niego 2200 m korytarzy. Na południowym krańcu miejscowości Horní Město wydrążono sztolnię Josef z ujściem na wysokość 614 m, która kopiowała złoża rudy wykryte odwiertami z powierzchni. Ponadto w południowo-zachodniej części miejscowości wygłębiano nowy dół (Nová jáma), który osiągnął głębokość 147 m i był połączony kominami i korytarzami ze sztolnią Josef i szybem Jaromír. Skała płona wydobyta podczas tego wydobywaniagłębinowego została rozdrobniona i zdeponowana na hałdzie w pobliżu nowego dołu. Rozdrobniony materiał był na bieżąco wywożony i wykorzystywany na potrzeby miejscowości i okolic, w związku z czym nie nastąpiło zwiększenie wielkości hałdy.

W dniu 01.05.1965 r. przejęły złoże Rudné doly Jeseník jako przedsiębiorstwo górnicze od spółki Geologický průzkum n. p. Brno. Następnie nastąpił etap technicznego przygotowania wydobywania, budowy lub modyfikacji obiektów powierzchniowych oraz drążenia szybów kopalnianych. Prace przeprowadzono przy pomocy pracowników zakładu RD Horní Benešov, do którego przyłączono zakład Horní Město. Działali tu też pracownicy techniczni z przedsiębiorstwa narodowego RD Jeseník, którzy współpracowali z organizacjami badawczymi i placówkami uniwersyteckimi. Działalność górniczą wydobywania rozpoczęto w 1966 roku i wyznaczono obszar wydobywania o wielkości 0,9 km2. Wydobywanie trwało do 1970 r., kiedy to wydobyto tu 216 617 ton rudy Zn-Pb-Ag o średniej zawartości metalu 2,50% Zn i 0,50% Pb. W 1968 r. osiągnięto najwyższe wydobycie wynoszące 60 330 ton. W sumie wydrążono 2130 m korytarzy i 1221 m kominów.

Zawartość metalu w wydobywanych rudach była akceptowalna, a do wydobywania złóż stosowano metodę wydobywania na składowisko. Inną metodą wydobywania była metoda swobodnej wybranej przestrzeni, stosowana w złożach ze stałą skałą macierzystą. Metoda pozwala osiągnąć wysoką wydajność przy niskich kosztach, a uzyskana ruda jest minimalnie zanieczyszczona. Wyeksploatowane przestrzenie pozostały po zakończeniu wydobywania puste. Do wydobywania korpusów złożowych o nachyleniu mniejszym niż 50° stosowano metodę wydobywania komorowo-filarowego. Metoda polegała na wydobywaniu złoża w komorach o regularnych kształtach, oddzielonych filarami w regularnych rzędach.

W 1970 roku wydobywanie zostało przedwcześnie zakończone ze względów ekonomicznych, które obejmowały także obniżenie zawartości metalu. Wydobywana ruda nie była na terenie miejscowości Horní Město przetwarzana, a jedynie rozdrabniana na powierzchni i czasowo składowana. Niekorzystnie na to wpływała konieczność transportu wydobytej rudy z miejscowości Horní Město do oddalonego o prawie 40 km zakładu uzdatniania RD Horní Benešov, gdzie wydobytą rudę poddano obróbce metodą selektywnej flotacji wraz z rudą ze złoża Horní Benešov. Całkowite przychody z wydobywania były niższe od oczekiwanych i dlatego w dniu 30.09.1970 r. zaprzestano z pracami górniczymi w miejscowości Horní Město. Następnie przystąpiono do zabezpieczania kopalni i prac likwidacyjnych. Teren kopalni został zalany wodą, wybrane kopalnie odkrywkowe, np. dół Jaromír, zasypano kruszywem.

W listopadzie 2006 likwidowano obszar górniczy złoża Horní Město i ogłoszono zamknięcie budowy nad eksploatowaną częścią złoża.