Agricola

Krótka historia górnictwa i poszukiwań w miejscowości Horní Město do 1945 roku

Horní Město i jego szersze okolice znane są jako rozległy obszar górniczy, na którym wydobywanie prowadzono już w średniowieczu. Centrum tego obszaru stanowił Rýmařov, później Jeseník (dawniej Frývaldov). Najstarsze znane dokumenty świadczące o górnictwie pochodzą z lat 1346 – 1360. Początki wydobywania można jednak datować już na XII wiek, kiedy to odkryto pierwotne złoża galeny srebronośnej. Ciągłe zmiany powodują częste zamykanie i odnawianie wydobywania na tym terenie. Na początku XVI w. nastąpił silny rozwój górnictwa. Wraz z dalszym rozwojem górnictwa Ferdynand I zezwala w 1534 roku na mennicę mieście Rýmařov i nadaje kopalni (Bohaté štěstí) rangę wolnego królewskiego miasta górniczego z siedzibą sądu górniczego Bergstadt-Hangenstein (Horní Město – Skály), później Bergstadt. Wielki rozkwit górnictwa przypada na lata 1490 – 1510, kiedy wydobywa się najbogatsze partie galeny srebronośnej, po czym następuje upadek. Tymczasem jednak wydobycie żelaza rośnie. Na początku XVIII wieku kolejną próbę wznowienia wydobywania podjęto w 1703 r., kiedy to otwarto w miejscowości Horní Město sztolnię Antonín Paduánský.

Wydobywanie odbywa się w krótkich etapach. W tej chwili ruda surowa zawiera 37 g/t Ag a ruda 950 g/t Pb (wg dokumentów królewskiego mincarza).

Wielki rozkwit wydobywania srebra w XV i XVI wieku uwarunkowany jest faktem, że rudy wydobywano z bogatych podziemnych partii rudy. Nagłe obniżenie zawartości metalu i wzrost kosztów produkcji to główne przyczyny zaprzestania działalności górniczej pod koniec XVI wieku. W latach 1767 do 1768 odnawiana jest sztolnia Antonín Paduánský, prace rozpoczynają się od kopania dziedzicznych sztolni o długości ponad 600 m. Przy wydobywaniu występuje jednak niekorzystny i trudny, przynoszący straty proces obróbki wydobywania rudy. Zagęszczanie jest również bardzo kosztowne. Dlatego też, pomimo kilku prób kontynuacji wydobywania, ponownie następuje upadek na około 50 lat. Nowe próby wznowienia prac rozpoczęto w 1833 roku z inicjatywy burmistrza miejscowości Horní Město F. Geitnera, ale zakończyły się niepowodzeniem.

Kolejne próby w latach 1834-1840 i 1860-1870 również zakończyły się niepowodzeniem. Jednocześnie jednak rozwija się wydobywanie rud żelaza. W 1760 roku otwarto odlewnię koło Karlovic i pierwszy wielki piec w mieście Rýmařov, jednocześnie kontynuowano zakładanie nowych kopalni rudy żelaza.

Wszystkie dane i pisemne sprawozdania wskazują, że obszar Horní Město – Skály należy do najstarszych i najważniejszych ośrodków górniczych w Jesionikach. Do końca XVI wieku miało miejsce wydobywanie srebra, a od XVII wieku, wraz z upadkiem kopalń srebra, rozwijało się górnictwo rud żelaza. Przedsiębiorstwa hutnictwa żelaza, zbudowane przez hrabiego Harracha, przeżywają rozkwit dzięki chwilowo prosperującym kopalniom rudy żelaza w okolicach miejscowości Horní Město i Rýmařov. Później, ze względu na znaczne koszty w trudnych warunkach, przy zmiennych grubościach złóż i jakości rud, następuje ich upadek i ostateczny zanik. Wydobywanie zostało całkowicie zatrzymane w 1880 roku.

Źródło: http://www.zdarbuh.cz/reviry/rd-jesenik/strucna-historie-dolovani-a-pruzkumu-v-hornim-meste-do-r-1945/